GELECEĞE DAİR HER NE VARSA - hüseyin özcan - www.huseyinozcan.com

OpenID ile ilgili araştırma yaptığımda aşağıda listeleyeceğim linkler ile gerekli bilgiyi aldım. Şu anda keşfetme aşamasındayım.

İncelemek isteyenler için Örneklerin bulunduğu link:
https://www.ohloh.net/p/dotnetopenauth/download?filename=DotNetOpenAuth-3.4.0.10015.zip

http://www.mmistanbul.com/makale/title/openid-nedir
http://www.evcil.net/post/openid-vatandasligi/
http://blog.isakoc.com/openid-ile-heryere-tek-isimle-girin.html
 

http://www.mmistanbul.com/makale/title/openid-nedir
Bir web sitesine uye olmak icin surekli yeni hesap actirmaktan bikmistim. Tam web sitesini kullanmak istedigime karar vermisken, karsima cikan “uye ol” sayfasini gorunce cikip gitmekteydim. Iste bu noktada OpenID derdime derman olur gibi gozuktu… 

Gunumuzde herbirimiz onlarca websitesine uyeyiz. Farkli kullanici adi/parola(KA/P) ikilileri kullaniyoruz ya da ayni KA/P ikilisini butun siteler icin kullaniyoruz. Bazilarimizin ozel yazilimlari var ve her site icin KA/P ikilisini bu yazilimlara kaydediyoruz(KWallet yazilimi gibi)

OpenID ise herkese merkezi, guvenli kimlik dogrulama yontemi sunuyor. Bu yontemin bir benzerini aslinda Microsoft Passport ile de gormekteyiz. Microsoft Pasaportuna sahip olan kullanicilar Microsoft’un sagladigi hizmetlerden faydalaniyorlar. OpenID’nin hedefi ise butun Internet uygulamalarina bir pasaport saglamak!

Nasil Calisiyor?

Herkesin guvendigi Kimlik saglayicilarinin varligi gerekiyor. Ornegin benim kullandigim kimlik saglayicisinin adi “myopendid.com”. Kimliginizi nereden alabileceginizi yazinin sonunda listeleyecegim. Kisaca, bu kimlik saglayicisina gidip Internette sizi isaret eden bir URI seciyorsunuz. Ornegin benim kimligimhttp://sbozdag.myopenid.com. Bu adresi Selcuk Bozdag’in pasaportu gibi dusunebilirsiniz.

Servislerinden yararlanmak istedigim web sitesine (SS-Servis Saglayici) gidiyorum ve eger OpenID kimligim ile login olabiliyorsam, http://sbozdag.myopendid.com olarak kendimi tanitiyorum. SS, beni myopenid.com’a yonlendiriyor. Bunu nasil yapiyor? Aslinda SS, once kendisine verdigim URI’ye yonleniyor. Orada su iki satira bakiyor:

<link rel="openid.server" href="http://www.myopenid.com/server" /> <link rel="openid.delegate" href="http://sbozdag.myopenid.com" />

Kimlik saglayiciya geldigimizde (KS-Kimlik saglayici, burada myopenid.com), bana bir parola soruyor. Parolami giriyorum. Ardindan beni dogrulayan KS, SS’ye “bu adami kabul et” diyor. Boylece SS’nin dogal bir uyesi ve kullanicisi oluyorum. Ekstra hicbir uyelige gerek kalmiyor.

Asagidaki sekilde konuyu ozetleyen bir iki anlatici resim ekliyorum.

Sonuclar

Konu yeni degil. Aslinda Internete SSO (Single Sign On) ile ilgili bircok calisma yapiliyor. Ancak OpenID su an onde giden bir trend gibi gozukuyor. OpenID kullanan web sitelerinin sayisini onbinlerle sayiyorlar. Ancak bazi buyuk uygulamalarin OpenID kullanimina gecmeden son kullanicilarin OpenID’ye asina olacaklarini sanmiyorum. OpenID ayrica kimsenin tekelinde degil. Bu da cok onemli bir konu. Daha once gelistirilen bazi sistemler sadece belirli bir etki alaninda is gormekte. Daha once sozunu ettigim Microsoft Passport (www.passport.net) ya da Google’un uygulamalarindan yararlanmanizi saglayan Google KA/P ikilisi.

Eger internetin bilgiye kolay ve hizli erisim araci olmasini istiyorsak OpenID’yi yakindan takip etmemiz gerektigini dusunuyorum. Gelistiriciler icin de kendi web sitelerinde OpenID’yi kullanmalari icin bircok kutuphane su an hazir.

 

www.evcil.net/post/openid-vatandasligi/Â
Kullanıcı adı ve parola. Web hayatımızın şüphesiz en çok tekrar eden ikilisi. Binlerce site ve kendi kendimize geliÅŸtirdiÄŸimiz ÅŸifre algoritmaları ve ortak kullanıcı adları. Biraz ustalaşınca gelen “kategorizasyon”; sahte kullanıcı adları, çöp olarak kullanılan e-posta adresleri… Unutulan ÅŸifreler, cevaplanamayan gizli sorular… Güvenlik denen mevsim salatası.

Olmazsa olmaz olan kullanıcı kimliklendirme işi ne mutlu ki düğümlenmiş durumda.

Çaba

Åžikâyetlerin bizde bile çok erken baÅŸladığı bu düğümü çözmek için her kesimden bir giriÅŸim geldi zaman içinde. .NET Framework nesli hatırlar ki Passport diye bir Microsoft hizmeti sunulmuÅŸtu. Yok ÅŸimdilerde. Yerine “Windows Live ID” geldi. Alın size bir tek “Live” hesabı ile tüm “Live” hizmetlere baÄŸlanabilme özgürlüğü!

Evet, Microsoft kendi hizmetlerine tek bir hesapla girmeyi sağladı. Google da yaptı bunu,Google Account diyerek. Yahoo ise senelerdir yapıyor, hakkını yememek lâzım.

Yalnız bu büyük sağlayıcıların bir problemi var: verdikleri kimliklendirme sadece kendi hizmetlerinde işe yarıyor. Dünyanın Yahoo, Google veya Microsoft olmayan kısmına erişmek istediğimizde, yeni kayıt formları ve yeni kimlikler bizi bekliyor.

Çözüm arayan Microsoft, Passport’u dış dünyanın da kullanabileceÄŸini yıllar evvel ilân etmiÅŸti. Lâkin tabî olarak kimse buna yanaÅŸmadı. Çünkü insanoÄŸlu kimliÄŸini Microsoft’ta tutmak zorunluluÄŸunu sevmezdi, sevmeyecekti.

Açık Kimlik

Biz yine o siteye “abc”, bu siteye “def” diye ÅŸifrelerimizi girerken yetenekli adamlardan Brad Fitzpatrick OpenId diye bir ÅŸey icat etti. “Open” geldi mi başına bir ÅŸeyin, zaten doÄŸrudan cezbedici oluyor bu âlemde bilirsiniz. OpenId de kalabalıkları cezbetti.

OpenId’nin getirdiÄŸi radikal deÄŸiÅŸiklik, aslında adındaki “Open”da saklı. OpenId, genel tanımıyla bir sayısal kimlik hizmeti. Ama kimlik doÄŸrulayan bir otorite deÄŸil. Bu cümle çok önemli. Ä°ÅŸin sırrı da burada. OpenId, sayısal kimliÄŸin nasıl kullanılacağını belirlemiÅŸ ve otorite yolunu açık bırakmış. Sıradan bir vatandaÅŸ bile bir OpenId kimlik saÄŸlayıcısı olabilir. Bu bizim her genel / yerel seçimde hissettiÄŸimiz “Seçme Özgürlüğü” anlamına geliyor.

Kullanıcı istediÄŸi kimlik saÄŸlayıcıdan kimliÄŸini alıyor. OpenId destekleyen bir web sitesine bu kimliÄŸinin anahtarını (URL’ini) yazıyor ve de doÄŸrulanmak için kendi saÄŸlayıcısına yönlendiriliyor. DoÄŸrulama yapılıp asıl siteye geri dönülüyor. Åžayet asıl site isterse kullanıcıya fazladan sualler sorabilir, kendi problemi.

Bu anlattıklarımızı şu şemada daha açık görebilirsiniz: (kaynak)

Anlaşıldı; bir takım kısaltmaları açıklamak gerekecek. RP, “Relying Party” bizden üye giriÅŸi isteyen OpenId ve destekleyen taraf. IP, “Identity Provider” ise herhangi bir kimlik saÄŸlayıcı. Beraber adımlayalım. RP’yi burada www.evcil.net olarak farzettik.

1. www.evcil.net‘in “login” sayfasındasınız. Form’a OpenId URL’inizi yazıyorsunuz.
2. www.evcil.net, bu URL’in hangi saÄŸlayıcıda doÄŸrulanacağını belirleyip tarayıcınıza “ÅŸuraya git” diyor.
3. Tarayıcınız oraya gidiyor. Orada bir login formu daha varmış. Bildiğiniz bir yer burası.
4. Åžifreyi giriyorsunuz ve beni doÄŸrula diyorsunuz. EÄŸer her ÅŸey yolunda giderse burası, sizin geldiÄŸiniz yeri bildiÄŸi için akıllıca bir soru soruyor: “geldiÄŸin yere yani www.evcil.net‘e göndereyim mi?”. “Evet” deyin madem.
5. SaÄŸlayıcı, oluÅŸturduÄŸu jetonu sizin tarayıcınıza gönderiyor. Bu jetonla Evcil.NET’e git, sana kapılar açılır diyor.
6. Sizin tarayıcı www.evcil.net‘e jetonuyla dönüyor ve kapalı kapılar ardındaki yerlere sizi ulaÅŸtırıyor.

Aslında şu an bizim OpenId ile yaptırdığımız bir iş yok ama ileride neden olmasın?

Gerçekleştirim

OpenId spesifikasyonu gerçekten karışık. Okuyup kendi kendinize uygulamanıza adapte etmeniz fazlaca vakit alabilir. Bunun yerine, her türlü geliştirme platformuna yönelik yazılmış hazır kütüphaneleri denemeniz daha akıllıca. .NET için de birçok kütüphane ortaya çıkmış.

http://code.google.com/p/dotnetopenid/ adresinde konuÅŸlanmış gayet basit bir adla yayımlanan “dotnetopenid”, OpenId 2.0′ı da destekleyen lokum gibi bir kütüphane. İçerisinde ASP.NET ile kullanım örnekleri mevcut. ASP.NET MVC üzerinde bile örneklemiÅŸ adamlar.

http://extremeswank.com/aspnet_openid.html adresinde de bir baÅŸka gerçekleÅŸtirim gözüküyor. Yalnız bu bir öncekinden eksik olarak “saÄŸlayıcı” olmayı desteklemiyor. Sadece “tüketici” takılıyor.

Diğer platformlara ait kütüphaneleri ihtiva eden tam liste, burada.

Güvenilir OpenId Sağlayıcıları

Hemen ÅŸimdi gidin ve bir OpenId sahibi olun. Günün birinde mutlaka lâzım olacak. Akbil’ler bile OpenId destekleyebilir, olmaz demeyin. Åžu listeden birine gidip, saÄŸlam bir OpenId alabilirsiniz. Aldığınız yerin itibarlı bir yer olduÄŸundan ve bir gün TMSF’ye devrolmayacağından emin olun.

• http://www.myopenid.com/
• http://openid.yahoo.com/
• http://www.claimid.com
• http://pip.verisignlabs.com

Ä°lerisi

Umut vadeden bir geliÅŸme: Microsoft, yeni isimlendirdiÄŸi sayısal kimlik sistemi CardSpace‘te OpenId desteÄŸi sunacağını açıkladı. IBM, Sun, Google ve Yahoo da OpenId’ye sonsuz hürmetleriyle anılıyorlar.

Yalnız yine de kurumsal tarafta biraz çekince var. Çünkü OpenId’nin güvenlik zayıflıkları gülün dikeni misâli göze batıyor. Kötü niyetli oluÅŸumların hem RP tarafını hem de saÄŸlayıcı tarafını gerçekleyip zavallı kullanıcıların ÅŸifrelerini ele geçirmesi pek mümkün. Microsoft, bu probleme çözümün CardSpace ile saÄŸlanacağını söylüyor.

Biz ne yapalım? Son-kullanıcı olarak, dikkatli ve ÅŸuurlu bir biçimde kullanabildiÄŸimiz kadar OpenId kullanalım. Yazılım geliÅŸtirici olarak, yaptığımız iÅŸlerde OpenId’yi nasıl kullanabiliriz, ölçelim, tartalım. Teknoloji takipçisi olarak ise OpenId nereye koÅŸuyor, nereden su içiyor, saÄŸdan soldan takip edelim. Ve vatandaÅŸlık numaramız da OpenId olsun diye bakanlığa baskı yapalım.

blog.isakoc.com/openid-ile-heryere-tek-isimle-girin.html
Hergün binlerce forum, haber sitesi, sosya içerikli (facebook, myspace) siteler, blog siteleri, blog sayfaları açılmakta. Çoğumuz forumlara girip sadece bir yazıya bakmak veya bir döküman indirmek için ömrümüzde bir defa bile işimiz düşecek siteye üye olmaz zorunda kalırız. Her siteye ayrı ayrı kayıt olmak artık öyle bir bıkkınlık getirirki, hele birde maile aktivasyon gelir taaa oradan kalkıp mause taşıyıp mailinize girmek daha ayrı bir eziyettir. Üstüne bunlardan hariç bide her siteye üye olduğunuz isim başkası tarafından kullanılıyosa gel şimdi işin yoksa yeni bir isim aramaya, sonrada bu ismi aklında tut, tutabiliyosan.

İşte bu dertler insanların canını o kadar sıkmaya başladıki son zamanlarda. İnternet ortamında bazı bölümlerde bunun üzerine devreye girerek OpenID hizmetini devreye soktular.

Ne işe yarar bu OpenID derseniz. Bir defa girip üye oluyorsunuz ve dünyada sadece size ait ücretsiz kimliğinizi alıyorsunuz. Sonra bu hizmeti destekleyen yerlere bidaha üye olmak zorunda kalmadan, yeni bir üye adı yeni bir şifre aramak zorunda kalmadan üyeliksiz giriyorsunuz. Şimdilik çok fazla destekleyen site yok ama ileride bu sistemin yaygınlaşması kaçınılmaz bir durum.

OpenID’yi nasılmı alırım derseniz, bunun için birçok firma ortak çalışmakta.

İlk etapta resmi site adresini vereyim, Yada tek tek sıralim alt alta.

www.openid.net : Bu sistemin resmi sitesi

www.openid.web.tr : OpenID Türkiye resmi sitesi

www.yahoo.com : Ücretsiz OpenID sağlayıcısı

www.myid.net : Ücretsiz OpenID sağlayıcısı

www.claimid.com : Ücretsiz OpenID sağlayıcısı

www.myopenid.com : Ücretsiz OpenID sağlayıcısı

www.myvidoop.com : Ücretsiz OpenID sağlayıcısı

http://openid.orange.fr : Ücretsiz OpenID sağlayıcısı

Bunlarla sınırlı değil tabi. Sadece bunlara üye olmak zorunda değilsiniz. Bazı üye olduğunuz sitelerde sizin adreslerinizi OpenID olarak kullanma imkanı veriyor. Bunlarlada bu hizmeti sağlayan sitelere girme imkanınız var. Bunlardan birisine üyeliğiniz var ise başka bir üyelik gerçekleştirmenize gerek kalmıyor aşşağıdakilerden hangisine üye iseniz kullanıcıadı yazan kısma kendi kullanıcıadınızı yazın ve tüm urlyi girmek istediğiniz yerde bir kimlik olarak kullanın. Şifreniz ise hizmet aldığınız yerin şifresi olacaktır. Ama orada benim bilgilerim açık şekilde görünüyor ben gizli olmak istiyorum diyorsanız yukarıdaki sitelerden bir OpenID almanız yeterlidir.

Aol
 openid.aol.com/kullanıcıadı
 Blogger
kullanıcıadı.blogspot.com
 Flickr
www.flickr.com/photos/kullanıcıadıÂ
 LiveDoor 
profile.livedoor.com/kullanıcıadı
 LiveJournal
kullanıcıadı.livejournal.com
 SmugMug
kullanıcıadı.smugmug.com
 Technorati
technorati.com/people/technorati/kullanıcıadı
Vox
kullanıcıadı.vox.comÂ
 WordPress.com
kullanıcıadı.wordpress.com

Microsoft’ta bu OpenID pastasının ileride çok tatlı olacağını düşünmüş olacakki son OpenID toplantısında live idlerinin (Dünya’da en çok kullanılan ID olduğunu belirterek) OpenID’nin resmi adresleri olmasını ve herkesin live ID’ye kayıt olarak bu hizmeti kullanmasını istemiş fakat komisyon tarafından şimdilik uygun görünmemiş. Bakalım ileride neler olucak.